Zapis 52-18-140 na zauszniku oprawki to trzy wymiary w milimetrach: szerokość soczewki, szerokość mostka nosowego i długość zausznika, podane zawsze w tej samej kolejności. Ten sam ciąg liczb pozwala porównać dwie zupełnie różne oprawki bez przymierzania, pod warunkiem, że wie się, co dokładnie mierzy każda z trzech wartości.
W skrócie
- Pierwsza liczba (52) — szerokość pojedynczej soczewki w milimetrach
- Druga liczba (18) — szerokość mostka nosowego między soczewkami
- Trzecia liczba (140) — długość zausznika od zawiasu do końcówki
- Miejsce oznaczenia — zwykle wewnętrzna strona zausznika lub mostek
Gdzie na oprawce szukać oznaczenia rozmiaru?
Oznaczenie rozmiaru znajduje się najczęściej na wewnętrznej stronie zausznika, czasem także na moście łączącym obie soczewki. W oprawkach metalowych bywa dodatkowo umieszczone na noskach. Zapis może przybrać formę 52-18-140, 52/18 140 lub 52/18-140. Symbol kwadratu między pierwszą a drugą liczbą to tylko graficzny wariant tego samego oznaczenia, spotykany w starszym systemie klasyfikacji opraw.
Jeśli oznaczenie na oprawce jest starte lub nieczytelne, wszystkie trzy wymiary da się zmierzyć ręcznie linijką milimetrową, mniej dokładnie niż fabryczne oznaczenie, ale wystarczająco, by porównać rozmiar z inną, już noszoną oprawką.
Co oznacza pierwsza liczba: szerokość soczewki?
Pierwsza liczba określa szerokość pojedynczej soczewki w oprawce, mierzoną w najszerszym miejscu. W typowych oprawkach mieści się ona w przedziale około 44–62 mm. To ta wartość decyduje w największym stopniu o tym, czy oprawka wizualnie „wchodzi” w skronie przy wąskiej twarzy, czy zostawia zbyt dużo przestrzeni po bokach przy szerszej.
Warto pamiętać, że sama szerokość soczewki nie mówi jeszcze nic o szerokości całego przodu oprawki. Na tę drugą wartość składają się dodatkowo szerokość mostka oraz konstrukcja zawiasów po bokach.
Co oznacza druga liczba: szerokość mostka?
Druga liczba to szerokość mostka nosowego, czyli odległości między obiema soczewkami w miejscu, gdzie oprawka opiera się na nosie, zwykle w przedziale około 14–24 mm. Zbyt wąski mostek przy szerszym nosie sprawia, że okulary uciskają po bokach, a zbyt szeroki powoduje, że oprawka stale zsuwa się w dół.
To właśnie mostek, a nie szerokość soczewki, jest najczęstszą przyczyną dyskomfortu przy noszeniu okularów przez cały dzień, ponieważ to on utrzymuje cały ciężar oprawki na nosie.
Co oznacza trzecia liczba: długość zausznika?
Trzecia liczba to długość zausznika mierzona od zawiasu do końcówki opierającej się za uchem, najczęściej w przedziale około 130–150 mm. Zbyt krótki zausznik nie sięga wygodnie za ucho i wywiera nacisk na skronie, a zbyt długi powoduje, że okulary luźno „chodzą” na twarzy i zsuwają się przy pochylaniu głowy.
Przy nietypowym kształcie głowy sam dobór długości zausznika bywa równie istotny co szerokość soczewki, dlatego przy okularach szytych na miarę ten wymiar dopasowuje się indywidualnie, a nie wybiera z gotowej, jednej długości.
Jak te trzy liczby wpływają na dopasowanie do twarzy?
Dobre dopasowanie oprawki to zestawienie wszystkich trzech wymiarów naraz, a nie pojedynczej wartości. Oprawka o odpowiedniej szerokości soczewki, ale zbyt wąskim mostku, i tak będzie się ześlizgiwać, mimo że „na oko” wygląda na dobrany rozmiar. Z naszego doświadczenia w doborze oprawek w salonie najczęstszym błędem klientów jest ocenianie rozmiaru wyłącznie po szerokości przodu, z pominięciem mostka i zausznika.
Dlatego przy przymiarce warto sprawdzić nie tylko wygląd w lustrze, ale też, czy oprawka nie zsuwa się przy energiczniejszym ruchu głową i czy nie zostawia śladów ucisku po kilkunastu minutach noszenia.
Czy rozmiar oprawki ma znaczenie dla rozstawu źrenic?
Tak. Szerokość soczewki i mostka razem decydują o tym, czy optyczny środek szkła da się prawidłowo ustawić naprzeciw źrenicy przy danym rozstawie źrenic (PD) konkretnej osoby. Zbyt szeroka oprawka przy niewielkim PD wymusza mocniejsze przesunięcie optycznego środka soczewki od geometrycznego środka oprawki, co przy wyższych mocach szkieł może wprowadzać dodatkowe zniekształcenia obrazu.
Z tego powodu przy dobieraniu oprawek do wyższych wad wzroku bierzemy pod uwagę rozmiar oprawy razem z pomiarem PD, a nie osobno. Pomiar wykonujemy na iPadzie z systemem wideocentracji SEIKO, co pozwala od razu sprawdzić, czy wybrany rozmiar oprawki dobrze koresponduje z rozstawem źrenic danej osoby.
Jakie inne oznaczenia można znaleźć obok rozmiaru?
Obok trzech liczb rozmiaru na zaussniku często widnieje też nazwa modelu i kod koloru nadawany przez producenta, a na wielu oprawkach sprzedawanych na rynku unijnym umieszcza się oznaczenie zgodności z normami, np. CE. Materiał oprawki (np. „Plastik”, „Metal”, „Titan”) bywa opisany osobno, zwykle na wewnętrznej stronie zausznika lub na metalowych noskach.
Poniższa tabela porządkuje wszystkie trzy podstawowe wymiary razem z ich typowym zakresem.
| Pozycja w zapisie | Co oznacza | Typowy zakres | Wpływ na dopasowanie |
| Pierwsza liczba (52) | Szerokość soczewki | ok. 44–62 mm | Szerokość przodu oprawki, dopasowanie do skroni |
| Druga liczba (18) | Szerokość mostka | ok. 14–24 mm | Nacisk na nos, stabilność na twarzy |
| Trzecia liczba (140) | Długość zausznika | ok. 130–150 mm | Oparcie za uchem, stabilność przy ruchu głowy |
Podsumowanie
- Trzy liczby zapisu rozmiaru oprawki jako szerokość soczewki, szerokość mostka i długość zausznika
- Mostek jako element decydujący najczęściej o komforcie noszenia, mimo że rzadziej brany pod uwagę niż szerokość przodu
- Rozmiar oprawki jako czynnik wpływający również na precyzję ustawienia optycznego środka soczewki względem PD
- Pomiar wszystkich trzech wymiarów razem, a nie osobno, jako warunek trafnego doboru oprawki
